F1 Türkiye Grand Prix'i bu hafta sonu İstanbul'da koşulacak. Bütün dünya tarafından merakla izlenen bu teknoloji harikası araçları kısaca tanıyalım.
Yarışlarda kullanılan Formula 1 otomobillerinin 100 kilometre hıza ulaşmaları yaklaşık 3 saniyelik bir zaman dilimine sığarken, pistin durumuna göre seçilen değişik kanat grupları ve ayarlar nedeniyle hız limitleri değişiklik gösterebiliyor.
Araçlarda motorun beslenmesi için ekstra takviye sağlayan Supercharging ve Turbocharging sistemlerinin kullanımı F1'de yasaklanırken, motor yapısı ise çelik ile dökme demirden yapılmak zorunda. Pistonlar, silindir başı ve silindir yataklarının yapay kimyasal bileşenlerden üretilmesinin yasak olduğu organizasyonda, araçların egzoz sisteminin uzunluğu da değişken olamıyor.
OTOMATİK VİTES YASAK
F1'de araçlarda sadece ön tekerlerin direksiyona bağlı olma zorunluluğu bulunurken, otomatik vites kullanımı ise yasaktır. Otomatik vites kutusu kullanılamadığı için vites değişikliği yalnızca pilotlar tarafından yapılabilen araçlarda, vites sayısı ise en az 4, en fazla da 7 olarak belirlenmiştir.
Spin atmayı engelleyici herhangi bir sistemin kullanılamadığı araçlarda, teker çapları 66 cm. ile sabitlenirken, jantlar metalden yapılmak zorunda, ön tekerlerin genişliği en fazla 33.5 en az 30.5, arka tekerlerin genişliği ise en fazla 38 en az da 36.5 olmalı.
FREN SİSTEMLERİ ÇOK GÜÇLÜ
Yüksek hızlardan kısa süre içerisinde düşük hızlara inebilme kabiliyetine sahip F1araçlarında oldukça güçlü fren sistemleri kullanılmakta. Karbon balata ve karbon disk kullanımı nedeniyle çok kuvvetli frenlere sahip olan F1 araçlarında bu sistem, yaklaşık 700 derece sıcaklığa ulaştığında en yüksek performansı vermekte. Diğer yandan, otomobilin fren sistemine yardımcı olan bir diğer etken de aerodinamik aksesuarlar.
Kanat gruplarının yere basma etkisinin yanı sıra bir de otomobilin frenleme etkisi bulunmakta. Bu sayede F1 otomobili, pilot ayağını gazdan çektiği anda, hiç frene basmasa bile, standart bir otomobilin frenine sonuna kadar basılmasına eşit bir frenleme yapar. Söz konusu F1 aracının toplam fren gücü ise, yer çekiminin 4 katı olarak kabul edilen 4G civarında.
Formula 1 araçlarında sadece hidrolik fren sistemi kullanılabilir ve iki tane hidrolik fren devresi bulundurulabilir. Tekerlerin fren esnasında kilitlenmesini engelleyen ABS'nin kullanımı ise yasaklar arasında. Her tekerlekte en fazla 6 pistonlu fren kalibresi kullanılabilir ve bu diskin kalınlığı da en fazla 2.8 cm., dış çapı ise en fazla 27.8 cm. olabilir.
ARAÇ AZAMİ AĞIRLIĞI 600 KG İLE SINIRLI
F1 yarışlarında kullanılan otomobillerin ortalama ağırlığı 550 kilo olarak gösterilirken, araçların azami ağırlığı ise tam teçhizatlı pilotla birlikte en fazla 600 kilo olmak zorunda. Yapılan tetkiklerde araç ağırlığının 600 kilo'nun üzerinde çıkması durumunda ise, spor komiserleri tarafından araç yarıştan ihraç edilir. Aracın genişliği lastikler ve jantlar da dahil olmak üzere en fazla 180 cm, aracın uzunluğu en fazla 420 cm, yüksekliği en fazla 95 cm ve iki tekerlek arası da en fazla 140 cm olabilir. Ayrıca, şasiye sabitlenmiş ve hava akımlarından hareket etmemesi zorunluluğu bulunan kanat sistemlerinde, arka kanat genişliği en fazla 100 cm, yüksekliği en fazla 30 cm. olabilir. Ön kanatlar ise 50 kilogram'a dayanabilecek seviyede olmalı ve en fazla 0.5 cm. esneyebilmelidir.
PİLOT GÜVENLİĞİ ÖN PLANDA
Formula 1 araçlarını kullanan pilotların güvenliği organizasyonun en önemli kısımlarından biri olarak dikkat çekerken, darbeleri emen arka çarpma modülleri 1997 sezonu başında her otomobil için zorunlu kılındı. Ayrıca, her otomobilde olası bir kaza anında ve hemen öncesinde meydana gelen gelişmeleri, bilgileri kaydetmek üzere bir kaza bilgi kayıt cihazı (ADR) bulundurma zorunluluğu var.
Yüksek
