Avrupa Şampiyonası elemeleri tüm hızıyla devam ediyor. Her grupta oynanan ortalama dört-altı maçın sonunda ortaya ilginç tablolar çıkmaya başladı. Özellikle dikkat çeken şeylerden biri büyük futbol ülkelerinin bu elemelerde hayli zorlandığı. Son Dünya Şampiyonu kendi grubunda dördüncü sırada dururken, İngiltere gibi bir daimi katılımcı ciddi ciddi katılamama tehlikesiyle karşı karşıya.
Genel bir bakışla, Türkiye ve İsveç’in başarısını hemen görebiliriz. İki ülke hiç puan kaybetmeden ve en ciddi rakiplerini de yenmiş olarak sivriliyorlar. Onların yanında Hırvatistan’la Almanya’nın da şimdiden büyük avantaj yakaladıkları ve yolun yarısından fazlasını aldıkları görünüyor. Sürprizler arasında ise, Türkiye’yi saymazsak, 2006’da olmayan İskoçya, Finlandiya ve Kuzey İrlanda’yı görüyoruz.
16 takımın ikisi belli: ev sahipleri İsviçre ve Avusturya. Zaten kısıtlı kontenjanın ikisi doğrudan gittiği için, kalan 50 ülke arasında kıyasıya bir rekabet yaşanıyor. Tabii bu ülkelerin bir çoğu şimdiden şanslarını yitirmiş durumda. Fakat genellikle averaj takımı olmaktan öteye gidemeyen bu ülkeler grupta şansları kalmasa bile aldıkları sürpriz sonuçlarla etkili oluyorlar. Bunlara örnek olarak da Kazakistan’ın Sırbistan’ı 2-1 yenmesi, İtalya’nın sahasında Litvanya’yla 1-1 berabere kalması, Malta’nın Macaristan’ı, Bosna’nın Norveç’i Norveç’te 2-1 yenmesi, Güney Kıbrıs’ın İrlanda’yı 5-2 yenmesi ve Almanya’dan 1-1’le puan koparması, Makedonya’nın İngiltere’den puanla dönmesi sayılabilir.
Çarşamba günü oynanacak maçlardan sonra gruplarda vaziyet biraz daha netleşecek muhtemelen. Ama şimdiki halde gruplardaki son durumu değerlendirdik.
A GRUBU
A Grubu elemelerin en kalabalık grubu. Diğer gruplarda yedişer takım mücadele ederken burada sekiz takım var ve meselâ çerez görünen Kazakistan’ın Sırbistan’ı yenmesi bu grupta da işleri karıştırdı. Grubun ağır topları, son Dünya Kupası’nda boy gösteren Polonya, Sırbistan ve Portekiz kuşkusuz. Bunların en az biri şampiyonaya gidemeyecek. Ama Dünya Kupası elemelerinin sonuna doğru performansını çok yükselten, yine de vize alamayan Finlandiya bu sefer bu üç takımı oldukça zorlayacak gibi görünüyor. Ve eski günlerinden uzak da olsa Belçika’yı da göz ardı etmemek lazım bu ateş gibi grupta.
Finlandiya, elan lider görünen Polonya’yı deplasmanda 3-1 yenerek, Portekiz’den de içeride bir puan alarak şansını artırıyor. Sırbistan’ı deviren Kazakistan’dan da kayıpsız dönmeleri avantaj. Şimdilik en önemli kaybı Ermenistan’da iki puan bırakarak yaşadılar, yenilgileri zaten yok. Çarşamba günü Azerbaycan deplasmanından da kayıpsız dönmeyi başarırlarsa ilk bölümü maç eksiğiyle ikinci tamamlamaları mümkün görünüyor.
Önümüzdeki Çarşamba’nın en kritik maçı Sırbistan-Portekiz. Polonya’yla Finlandiya’nın arkasında kalan iki takım da turnuvaya katılacak güçte. Dolayısıyla bu maçta kazaya uğramak istemeyeceklerdir. Maçın mağlup tarafı için hayatın zorlaşacağını söyleyebiliriz.
Lider görünen Polonya aslında kendi sahasında Finlandiya’ya yenilerek ve Sırbistan’la da berabere kalarak çok ciddi bir avantaj kaybetti. En önemli artıları Portekiz’i ağırlarken kayıp yaşamamaları ve Belçika gibi bir meseleyi deplasmanda halletmiş olmaları. Ama daha ziyade çerez görünen maçlarda topladıkları puanlarla ve maç fazlasıyla önde gidiyorlar şimdilik. Çarşamba günü içeride Ermenistan’ı yenerek muhtemelen bu vaziyeti koruyacaklar ama onların fikstürü de Eylül’den sonra fena halde sıkışacak. 8 Eylül’de Portekiz’e, 12 Eylül’de Finlandiya’ya gidecekler. Ekim’de de içerideki Belçika ve yine Sırbistan deplasmanındaki maçlar kolay görünmüyor. Belçika, Ermenistan (deplasman) ve Azerbaycan (iç saha) galibiyetleri dışında çok kötü sonuçlar aldı. Sırbistan’a deplasmanda, Polonya’ya içeride yenilmeleri bir yana Kazakistan’ı Belçika’da yenememiş olmaları onları kısa süre içinde yarışın dışına atmış gibi görünüyor. Maç fazlaları olduğu halde beşinci sıradalar. Kendileri muhtemelen gidemeyecekler ama gitmek isteyenlere de zorluk çıkaracakları kesin. Şimdiye kadar alınan sonuçlara bakarak bu grupta Portekiz’le Finlandiya’nın bir adım önde olduğunu söylemek mümkün.
B GRUBU
İşte bir başka ateş gibi grup. Burada da Dünya Kupası’ndan üç takım var fakat ilk sırada başka bir takımı, İskoçya’yı görüyoruz. İskoçya’nın arkasından finalist Fransa, çeyrek finalist Ukrayna ve şampiyon İtalya geliyor.
Son şampiyon İtalya’nın bir maçı eksik ama, oynadıkları içinde ağır Fransa
yenilgisi ve içerideki Litvanya beraberliği dikkat çekiyor. Ukrayna’yı Dünya Kupası çeyrek finalinden sonra bu grupta da İtalya’da yenmeyi başardılar. Diğer galibiyetleri ise Gürcistan deplasmanında.
İskoçya ise oynadığı beş maçta bir tek deplasmanda Ukrayna’ya yenildi. Diğer dört maçını kazandı. Kurbanları arasında Fransa olduğu gibi, İtalya’dan puanla dönen Litvanya da var. Üstelik Litvanya’da! Çarşamba günü grubun en önemli maçında İtalya İskoçya’yı ağırlayacak ve gruba yeniden ağırlığını koyabilmek için çok çabalayacak. Başarılı olamazlarsa son dünya şampiyonunu yeni turnuvada izleme şansımız oldukça azalacak gibi görünüyor. Fransa Cumartesi günü Litvanya deplasmanındaki maçı güç bela 1-0 kazanarak İtalya ve Ukrayna’ya karşı önemli bir avantaj sağladı. İtalya’yı zaten yenmişlerdi. Çarşamba günü maçları yok. Ukrayna ise Faroe deplasmanından 2-0’lık bir galibiyetle döndükten sonra Çarşamba sahasında Litvanya’yla oynayacak.
Bu grupta şimdiye kadar Fransa istediğini almış görünüyor. İskoçya diğerlerine göre önde görünse de, Çarşamba günkü İtalya maçı oynandıktan sonra şanslarını değerlendirmek daha doğru olur. Kazanırlarsa avantajları epeyce artar, kaybederlerse İtalya’yı yarışa ortak etmiş olurlar.
C GRUBU
Dünya Kupası’ndan hiçbir takımın olmadığı grup daha ilk maçların sonunda epeyce şekillendi. Elemelerin en başarılı takımlarından biri burada. Hiç puan kaybetmeyen, tek gol yiyen ve en yakın rakibini deplasmanda 4-1’le geçen bir Türkiye var. Fakat ikinci sıradaki Yunanistan’ın da tek dezavantajı içerideki Türkiye yenilgisi. Yoksa ilk üç maçta onlar da, çok daha zor bir fikstürü kayıpsız atlatmayı bildiler. Moldova’yı ve Bosna’yı deplasmanda geçtiler, İçeride ise Norveç’i yendiler. Yani grubun üstteki takımlarıyla birer maçı geride bıraktılar.
Norveç Yunanistan yenilgisine Bosna’yı da ekleyince iyice geride kaldı. Ama bu onları daha da savaşkan kılacaktır. Çarşamba günü seyircisiz maçta Türkiye’ye konuk olacaklar. Bu maç Norveç için bir bakıma son şans. Aynı tarihte muhtemelen Yunanistan’ın da Malta’dan galibiyetle döneceğini hesap ederek, daha beşinci maçlar oynanmadan havlu atmış olmamak için kazanmak zorundalar. İki taraf için de zor bir maç olacak, ama Türkiye için telafisi çok daha kolay bir sonuç çıkacağını şimdiden söyleyebiliyoruz hiç olmazsa.
Maç fazlasıyla üçüncü sıraya yükselen Bosna ise Çarşamba maç yapmayacak. C Grubu’nda Türkiye fazlasıyla şanslı görünüyor. Norveç’i yenmeleri halinde işi bitirdikleri dahi söylenebilir. İkinci Yunanistan, 4-1’lik yenilgiyle darmadağın olmazsa şimdilik en şanslı ikinci takım gibi görünüyor. Ama bu grupta Norveç’ten ziyade belki de Bosna’ya dikkat etmek gerek.
D GRUBU
Dünya Kupası’ndan iki takımı konuk eden bu grupta işler büyük öçüde beklendiği gibi gidiyor. Favori Almanya’nın şimdilik bir sıkıntısı yok. Deplasmanda aldıkları ilginç Kıbrıs beraberliği dışında kayıpsız gidiyorlar ve Cumartesi günü yine deplasmanda en ciddi rakipleri Çek Cumhuriyeti’ni yenerek, aynı Türkiye gibi son derece avantajlı bir konumdalar.
Çek Cumhuriyeti’nin efsane kadrosu yavaş yavaş eriyor artık. Yine de, bu gruptaki en iddialı ikinci ülke onlar. İkincilik için onlara zorluk çıkarabilecek Slovakya’ya ve İrlanda’ya deplasmanda yenilmediler, ilkini yenip ikincisiyle berabere kalarak uzun vadede avantaj sağladılar. Buna karşılık içerideki Almanya yenilgisiyle ikincilikten yukarı çıkamayacaklarını da hissettirdiler. San Marino’nun varlığı nedeniyle zaten olağanüstü gollü geçen grubun ilginç neticelerinden biri de Kıbrıs’ın ümidini koruyan İrlanda’yı 5-2 yenmesi oldu. Aşırı gollerin dağılımı da ilginç. Zincir şöyle: Galler Güney Kıbrıs’ı 3-1, Slovakya Galler’i 5-1, Güney Kıbrıs’ı 6-1. Buna karşılık Güney Kıbrıs İrlanda’yı 5-2, İrlanda da San Marino’yu 5-0 yendi. Slovakya’yı ise Almanlar 4-1, Çekler 3-0 yendiler. Ayrıca Çeklerin San Marino’yu 7-0 yendikleri maçın dışında bir de 13-0’lık Almanya San Marino maçı var.
Şimdiye kadar atılan 76 golden Almanya kalesine düşen pay sadece 3, Çekler ise 4 gol gördüler kalelerinde. Dört maçta 27 gol yiyen San Marino’nun şeref sayısı ise İrlanda’ya. Çarşamba günü grubun önemlice maçında ikincilik umudu taşıyan İrlanda’yla Slovakya İrlanda’da karşı karşıya gelecek. Almanya’nın çıkmış gibi durduğu grupta Çeklere kimin rakip olacağı ise bu maçtan sonra biraz daha belli olacak herhalde.
E GRUBU
Bu grubun ağır topu İngiltere de beş maçlık bölümün sonunda ancak üçüncü sırada kalabildi. İçerideki Andorra galibiyetini övmek lüzumsuz, diğer galibiyetlerini Makedonya deplasmanında aldılar ama hemen arkasında içeride aynı takımla 0-0 berabere kalarak o galibiyeti bile avantaja çeviremediler. Hırvatistan’a deplasmanda 2-0 yenildikten sonra Cumartesi günü İsrail deplasmanında da 0-0’la yetinince gruptaki şanslarını oldukça zora soktular. Zira Hırvatistan ve Rusya şimdilik yenilgisiz gidiyorlar ve arayı açmış vaziyetteler.
Hırvatistan, Rusya deplasmanından aldığı bir puanla gruptaki tek kaybını yaşadı. İngiltere’yi içeride ve İsrail’i deplasmanda yenmiş olmaları da büyük avantaj sağlıyor onlara. Dolayısıyla grupta iki adım öne çıkıyorlar. Buna karşılık İngiltere’nin üç puan önündeki Rusya’nın avantajı o denli büyük değil. Aldıkları üç galibiyet Makedonya ve Estonya’ya (içeride-dışarıda) karşı. İsrail ve Hırvatistan’a ise kendi sahalarında puan verdiler. Bu puan dağılımında İsrail de ümidini koruyor. İngiltere’yle aynı puanda olduklarına göre, neden korumasınlar zaten? Çarşamba günü Estonya’yı yenerlerse günü boş geçecek ikinci sıradaki Rusya’yı maç fazlasıyla da olsa puan olarak yakalıyorlar. İngiltere de aynı gün
muhtemelen Andorra deplasmanını kayıpsız geçecek ve onlar da Rusya’ya yapışacaklardır. Aksi halde zaten grupta işleri biter.
F GRUBU
Bu gurupta da İspanya’nın hali şaşırtıyor. Genellikle bu tip turnuvaları ıskalamayan, başarısızlığı bizzat turnuvanın içinde yaşayan bir ülke olarak bu sefer onlar da eleme sürecinde sıkıntılı. Oynadıkları dört maçın ikisinde mağlup olurken, iç sahada iki galibiyetleri var. Lichtenstein galibiyeti önemsiz ama Cumartesi günü 2-1 aldıkları Danimarka maçı önemli aslında. Hemen üstlerindeki Danimarka’ya fazla uzaklaşma imkânı tanımadılar böylece.
Fakat bu grupta da Türkiye gibi ilk dört maçını kayıpsız geçen bir takım var: İsveç. İsveç’in en önemli galibiyeti de sahasındaki İspanya maçı. Onun dışında küçük ülkelerden aldıkları iki deplasman ve bir iç saha galibiyeti var. Grubun sürpriz takımı ise ikinci sıradaki Kuzey İrlanda. Gerçi bir maç fazlası durumları var ama, o maç fazlası da hemen arkalarındaki takımla araya üç puan fark koyduğu için reel bir fazla gibi görünüyor. Danimarka deplasmanından aldıkları beraberlik kayıp sayılmaz. 3-2’lik İspanya galibiyeti ise çok önemli bir kazanç. Buna karşılık grubun ilk maçında evlerinde İzlanda karşısında aldıkları 3-0’lık İzlanda yenilgisi bu tabloya hiç uymuyor. Zira İzlanda gruptaki tek puanını bu maçta aldı, attığı toplam dört golün üçünü de bu maçta attı.
Aslında İspanya, İsveç ve Danimarka arasında geçmesi beklenen mücadele Kuzey İrlanda’nın katılımıyla dört takıma çıktı ve ilk etapta Danimarka’yla İspanya biraz geride kalmış görünüyor. Çarşamba günü İspanya evinde İzlanda’yı konuk edip kayıplarını telafi etmeye çalışacak. Günün önemli maçında ise Kuzey İrlanda lider İsveç’i ağırlayacak. İspanya için kendi galibiyeti kadar bu iki takımdan en az birinin puan kaybedecek olması da önemli.
G GRUBU
Son grupta beklendiği gibi Hollanda başı çekiyor ama peşinden gelen iki takımın da şansı ciddi ciddi devam ediyor. Grupta tam üç takım namağlup. Hollanda’yı lider yapan da maç fazlası. Üç galibiyet iki beraberlikle liderliklerini sürdürüyorlar. İkişer galibiyet ve ikişer beraberlikle arkadan Bulgaristan’la Romanya geliyor.
Hollanda aşağıda kalan takımlardan aldığı üç galibiyetin yanı sıra, Bulgaristan’la deplasmanda, Romanya’yla ise içeride berabere kalarak sıradan bir performans sergiledi şu ana kadar. Dolayısıyla Hollanda deplasmanını puansız kapatmayan Romanya üçüncü sırada olmasına rağmen en başarılı takım gibi görünüyor. Fakat onlar da Bulgaristan’la içeride berabere kaldıkları için kendilerine göre avantajı Bulgarlara vermiş oluyorlar. Yani bu karmaşık grupta Romanya Hollanda’ya göre, Hollanda Bulgaristan’a göre, Bulgaristan da Romanya’ya göre küçük bir deplasman avantajı elde etmiş vaziyette. Çarşamba günü Romanya evinde Luxembourg’u, Bulgaristan ise evinde Arnavutluk’u ağırlayacak. Bu ikisine göre Hollanda’nın işi daha zor görünüyor; Slovenya deplasmanında olacaklar.
Şimdilik eldeki sonuçlara göre kimsenin kimseye ağırlık koyamadığı tek grup G Grubu. Ama yarışın sadece bu üç takımın arasında geçeceği de belli oluyor. Ve tabii Hollanda, en azından ismiyle bir adım öne çıkıyor.
